Η ανασκαφή της Αμφίπολης μέσα από τα ρεπορτάζ και τις δυσκολίες, ο καταιγισμός πληροφοριών και τα ευφάνταστα σενάρια , ο τρόπος μετάδοσης των ειδήσεων, τα υψηλά νούμερα τηλεθέασης το παρασκήνιο, οι πηγές πληροφόρησης, το διψασμένο κοινό και ο ρόλος των δημοσιογράφων της Βορείου Ελλάδος που κατάφεραν να κρατήσουν την πρωτογενή ενημέρωση στην Μακεδονία. Το παρασκήνιο και τα λάθη που έγιναν.
Όλα αυτά αποτελούσαν τη συζήτηση του μαθήματος «τεχνικές δημοσιογραφικής έρευνας και συνέντευξης» που παρακολούθησαν πενήντα τεταρτοετείς φοιτητές Δημοσιογραφίας του Α.Π.Θ.

Η Άννα Παναγιωταρέα καθηγήτρια του ΑΠΘ κάλεσε τους δυο δημοσιογράφους που κάλυψαν δημοσιογραφικά την ανασκαφή μαζί με την ίδια. Και οι τρείς ήταν άγνωστοι μεταξύ τους αλλά βρέθηκαν στο ίδιο σημείο την ίδια ώρα.
Η Άννα Παναγιωτερέα μέσα στην ανασκαφή του Λόφου Καστά και έξω από αυτήν ο Θόδωρος Σπανέλης δημοσιογράφος και ιδιοκτήτης της εφημερίδας ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ από την Καβάλα που έγραψε πρώτος την είδηση και ο Γιώργος Ροδάκογλου δημοσιογράφος της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης ΤV100 που επέμενε και κατέκτησε να κρατηθεί η ενημέρωση στην περιφέρεια.
Οι δυο Βορειοελλαδίτες δημοσιογράφοι είναι οι πρώτοι που με διαφορά λίγων ωρών μεταξύ τους ασχολήθηκαν εντατικά με την ανασκαφή και ίσως την αγάπησαν πολύ περισσότερο από όλους.
Η Άννα Παναγιωταρέα ξεκινώντας την ομιλίας της στους φοιτητές του τμήματος δημοσιογραφίας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ποιότητα και το ήθος των δημοσιογράφων της Μακεδονίας και επικεντρώθηκε στο ζήλο που επιδεικνύουν για την δημοσιογραφική κάλυψη της ανασκαφής στην Αμφίπολης.
Ακολούθησαν ερωτήσεις από τους τεταρτοετείς φοιτητές με επίκεντρο την τεχνική του ρεπορτάζ αλλά και την αναζήτηση ιστορικών στοιχείων.

- Πως μάθατε για την μεγάλη ανακάλυψη στο Λόφο Καστά;
Γ.Ρ.: «Είδα μια ανάρτηση στο site ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ. Από το κείμενο κατάλαβα ότι επρόκειτο για κάτι πολύ σοβαρό. Επέμενα να βρω τον αρθογράφο του. Ήταν ο Θόδωρος Σπανέλης. Την επόμενη ημέρα το πρωί έφυγα για την Μεσολακκιά . Από εκείνη τη στιγμή ξεκινούσε το ρεπορτάζ .Συναντήσεις με κατοίκους που γνώριζαν την περιοχή, ακόμη και με παλιούς αρχαιοκάπηλους που μιλούσαν ελεύθερα».
Θ.Σ.: «Όλα ξεκίνησαν από ένα τηλέφωνο που δέχτηκα το απόγευμα της 8ης Αυγούστου από μια πηγή που έχω και η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στην Ανασκαφή. Αυτό που μου είπε ήταν ότι βρέθηκε κάτι πολύ μεγάλο και σημαντικό. Μάλιστα δεν μου απέκλεισε ο τάφος να είναι για τον Μέγα Αλέξανδρο και την οικογένειά του. Επειδή το θέμα το παρακολουθούσαμε από το 2011 είχα μια εικόνα για το τι συμβαίνει. Σε λίγη ώρα γύρω στις 7 μ.μ. βγήκε η πρώτη ανάρτηση στην ιστοσελίδα xronometro.com, από εκεί και μετά ξεκίνησε ένα μπαράζ πληροφοριών και ειδήσεων. Την Τρίτη 12 Αυγούστου η επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στην Αμφίπολη, ήρθε ως επιβεβαίωση του πόσο σημαντικό ήταν αυτό που βρέθηκε»!!!
- Πόσο σημαντικό ήταν για σας αυτό το ρεπορτάζ και τις δυσκολίες συναντήσατε;

Γ.Ρ: «Η ανακάλυψη του τάφου της Αμφίπολης από την Κατερίνα Περιστέρη και οι διαστάσεις που προσέλαβε ηείδηση από την πρώτη ημέρα ήταν κάτι πρωτόγνωρο για όλους μας . Παλεύαμε μέσα σε ένα καταιγισμό πληροφοριών και σεναρίων που δεν μπορούσαμε να διασταυρώσουμε. Ο κίνδυνος την παραπληροφόρησης του κοινού, μας απασχολούσε από την πρώτες ώρες. Με την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Μεσολακκιά η είδηση είχε απογειώσει και τον παρορμητισμό μας. Αυτό ενείχε τον κίνδυνο λάθους»
Θ.Σ.: «Για πολλές μέρες αφοσιώθηκα στο ρεπορτάζ και τις ανάγκες του. Μάλιστα ακύρωσα και τις προγραμματισμένες διακοπές για να είμαστε εκεί. Τον Αύγουστο τον περάσαμε στην Αμφίπολη, συζητώντας με τους κατοίκους και διαβάζοντας σχετικά βιβλία»
-Πως γίνεται η ενημέρωση για την ανασκαφή και πως ξεκίνησε;
Γ.Ρ.: «Η εικόνα είναι παρόμοια με αυτής της αίθουσας. Καθόμαστε ως μαθητές και ακούμε προσεκτικά το επιτελείο της ανασκαφής. Πηγαίνουμε διαβασμένοι, δεν ρωτάμε τα ίδια πράγματα και φροντίσουμε να είμαστε ήσυχοι, Βέβαια υπάρχουν οι καλοί, οι κακοί και οι ζαβολιάρηδες μαθητές. Η παρουσία της Άννας Παναγιωταρέα αποδείχθηκε- και δεν το λέω επειδή είναι καθηγήτρια σας - ότι ήταν η πλέον κατάλληλη επιλογή για την επικοινωνία των ευρημάτων της ανασκαφής καθώς πέραν της εμπειρίας της, έχει γνώσεις αρχαιολογίας. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσε κάποιος άλλος να ανταπεξέλθει σε αυτή την αποστολή με τόση επιτυχία ».
Θ.Σ.: «Βλέποντας στο fb της κ. Παναγιωταρέα μια ανάρτηση για την ανασκαφή, επιβεβαίωσα την πληροφορία που είχα ότι ήταν παρούσα και παρακολουθούσε την εξέλιξή της. Βγάλαμε την είδηση και από εκεί άρχισε ένα μπαράζ δημοσιευμάτων με αποκορύφωμα αυτό του Γιώργου».
Α.Π.:«Αυτό όμως που έγινε το χρωστάμε και στο Γιώργο» δηλώνει η καθηγήτρια του ΑΠΘ. Τις πρώτες ημέρες της ανασκαφής ήρθε και με βρήκε στην Αρχαία Πέλλα στην παρουσίαση των ευρημάτων της «Δέσποινας των Αιγών» Γιατί κυρία Παναγιωταρέα μας βλέπετε αφή υψηλού εμάς τους δημοσιογράφους της περιφέρειας με ρώτησε. Η κουβέντα μας μου προκάλεσε έντονο προβληματισμό και διαπίστωσα ότι είχε δίκιο. Κάτι όμως που δεν μου το είχε ζητήσει έως τότε κανένας. Από την επόμενη ημέρα αποφασίστηκε η ενημέρωση να ξεκινάει από την Αμφίπολη»

Στο σημείο αυτό ο Γιώργος Ροδάκογλου συμπληρώνει: «Ομολογώ ότι ήμουν και λίγο αγενής. Είχα γράψει ένα σχόλιο στο Τhousandnews.gr που συνεργάζομαι, για να κεντρίσω την προσοχή της, με τον τίτλο «Η Άννα με ταγιέρ στο λόφο Καστά», αυτή την πληροφόρηση είχα. Τελικά όχι μόνο ταγιέρ δεν την είδαμε ποτέ να φοράει παρά μόνο φόρμες και αθλητικά παπούτσια και στην πορεία διαπίστωσα ότι ήταν συνέχεια μέσα σε χώματα και λάσπες ως ένας απλός εργάτης. Είναι ίσως η μοναδική εκπρόσωπος τύπου που δεν εργάζεται κλεισμένη μέσα σ’ ένα γραφείο».
- Πως εξηγείται τις απρόβλεπτες διαστάσεις που έχει πάρει η προβολή της ανασκαφής ;
Γ.Ρ.: «Είναι μια όμορφη ιστορία που ξετυλίγεται σαν ένα βιβλίο. Σιγά σιγά και με πολύ ενδιαφέρον. Μας βάζει στη διαδικασία να εκπαιδευόμαστε ανατρέχοντας σε ιστορικά στοιχεία και να εκπαιδεύουμε κατά κάποιο τρόπο και εμείς με τη σειρά μας το κοινό. Η ιστορία λοιπόν αυτή είναι ένα φάρος πολιτισμού που ακτινοβολεί στις γκρίζες μέρες. Είναι κάτι που ο κόσμος το είχε και το έχει ανάγκη»
Θ.Σ.: «Η υπόθεση της ανασκαφής πήρε τεράστιες διαστάσεις γιατί ήρθε σε μια χρονική στιγμή που οι Έλληνες νοιώθουν «τσαλακωμένοι» και «ταπεινωμένοι». Ήρθε η ανασκαφή να τους θυμίσει το παρελθόν και να τους δώσει μια διέξοδο για το πώς πρέπει να κινηθούμε ως κοινωνία για να βγούμε από το φαύλο κύκλο των μνημονίων. Εξωστρέφεια και ενότητα είναι οι προϋποθέσεις για μια άλλη αναπτυξιακή πορεία»
-Πως διαχειριστήκατε την ενημέρωση στο μέσο που εκπροσωπείτε;
Γ.Ρ.: «Προτεραιότητα για την Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκη είχε και έχει η ενημέρωση του κοινού με βάση τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Πολιτισμού. Ουδέποτε ως τηλεοπτικός σταθμός ασχοληθήκαμε με σενάρια και συνωμοσιολογίες. Η ενημέρωση για μας ξεκίνησε ως προσέγγιση στην αρχαιολογία με αναφορές και ρεπορτάζ στις ανασκαφές της Αμφίπολης όπως στον πρωτεργάτη Δημήτρη Λαζαρίδη, στην ιστορία του λέοντας της Αμφίπολης στις αφηγήσεις περιηγητών και καλλιτεχνών με αναφορές στην περιοχή.Οφείλω να πω ότι ευτυχώς που σ αυτή την όμορφη ιστορία έχω την πολύτιμη βοήθεια του Φίλιου Στάνγκου Διευθυντή του σταθμού που τυχαίνει να αγαπάει πολύ και ίδιος την αρχαιολογία. Δεν είναι εύκολο για ένα δημοσιογράφο της τηλεόρασης να τα κάνει όλα μόνος του. Ιστορικά στοιχεία ,φωτογραφίες μοντάζ, συντονισμός. Υπάρχει ένα επιτελείο ανθρώπων που εργάζεται για την ακρίβεια της μετάδοσης ενός ρεπορτάζ ή την παρουσίαση μιας εκπομπής. Θα έλεγα είμαι τυχερός. Η ΤV100 ως περιφερειακό κανάλι με χαμηλό κόστος λειτουργίας μου έδωσε την ευκαιρία να αναδείξουμε την ανασκαφή της Αμφίπολης κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από το Διεθνές πρακτορείο ROYTERS με συγκεκριμένες αναφορές στα ρεπορτάζ της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης».
Θ.Σ.: «Προσπαθούμε να συνδυάσουμε τις πληροφορίες μας, με τις ανακοινώσεις του ΥΠΠΟΑ και όλα αυτά με συνεχόμενα δημοσιεύματα με ιστορικά αφιερώματα για την Αμφίπολη και την εποχή που χρονολογείται το μνημείο. Πιστεύουμε ότι πέρα από την εφήμερη γνώση εκείνο που μένει ως κέρδος, δεν είναι ότι απλά πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό μνημείο αλλά και γιατί είναι πολύ σημαντικό τόσο το μνημείο όσο και η εποχή που το «γέννησε»!
-Εκτός από την επίσημη πληροφόρηση του Υπουργείου Πολιτισμού η δική σας έρευνα πως επεκτάθηκε ,και εάν τις πληροφορίες συγκεντρώνατε τις μεταδίδατε αμέσως ή κρατούσατε πράγματα για σας;
Γ.Ρ.:«Από τη δεύτερη ημέρα επισκέφθηκα όλους τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής και είδα όλους του τάφους . Ότι έβλεπα το κατέγραφα φωτογραφικά και μελετούσα την ιστορία του. Βρέθηκα σ’ μια ελληνιστική κατοικία που απεικόνιζε σε τοιχογραφία τον περίβολο του λόφου Καστά. Παράλληλα συγκέντρωνα πολλές πληροφορίες που σε πολλές περιπτώσεις διασταυρώνονταν πολλές μέρες αργότερα. Όταν αυτές αποτελούσαν μέρος της επίσημης ενημέρωσης τότε ναι τις μετέδιδα».
Θ.Σ.: «Πάντα γίνονταν προσπάθεια να υπάρχει διασταύρωση. Αναγνωρίζω ότι έγιναν και λάθη στην αγωνία να μεταδώσουμε πρώτοι την είδηση, αλλά και αυτό δεν είναι κακό, όταν αναγνωρίζει το λάθος και το διορθώνεις. Προσωπικά δεν με τρομάζει το λάθος, είναι μέρος της αναζήτησης της γνώσης και της διαδικασίας απόκτησης εμπειρίας. Μην φοβάστε να κάνετε λάθος! Το λάθος όταν το αναγνωρίζεις και κατανοείς γιατί το έκανες, σε βοηθάει να γίνεις καλύτερος. Είναι μια άκρως εποικοδομητική διαδικασία, μην το δαιμονοποιούμε».
-Η ανασκαφή αυτή είχε παράλληλες ιστορίες που διαδραματίζονταν έξω από το κλειστό χώρο του τάφου;
Γ.Ρ.: «Η ιστορία ενός 16χρονου μαθητή, του μικρού Θανάση Μπακάλη που αγαπάει τον τόπο του. Το παιδί αυτό ως εθελοντής οργάνωσε τα παιδιά της Μεσολακκιάς και καθάριζαν τις πρώτες ημέρες περιφερειακά το λόφο από τα σκουπίδια των επισκεπτών. Στην συνέχεια αναζητούσε να αναδείξει την περιοχή του και έγραψε ένα άρθρο με θέμα πόσο αλλάζει η ζωή του με την ανασκαφή . Η επιβράβευση του εθελοντισμού στο πρόσωπο αυτού του παιδιού ήρθε από την Άννα Παναγιωταρέα και από την ομάδα της ανασκαφής που δέχθηκε να ικανοποιήσει την επιθυμία του να παραβρεθεί σε μια ενημέρωση δημοσιογράφων. Αυτό δεν είναι μια ωραία παράλληλη ιστορία; Σκεφτείτε το μικρό Θανάση να περάσει κάποια στιγμή από αυτά εδώ τα έδρανα. Η προσέγγιση του ρεπορτάζ σε αυτή την περίπτωση ήταν διακριτική και πάντα είχαμε την συναίνεση των γονιών»
Θ.Σ.: «Η είδηση της ανασκαφής άλλαξε άρδην τη ζωή στην περιοχή, από τον Αύγουστο και μετά, τόσο η Αμφίπολης όσο και η Μεσολακκιά κινούνται σε άλλους ρυθμούς».
- Με τους επιτελείς της ανασκαφής πόσο κοντά ήσασταν;
Γ.Ρ.: «Τους βλέπαμε σχεδόν κάθε μέρα, η ενημέρωση όμως ήταν ισότιμη προς όλους. Ποτέ δεν είχαμε κάτι παραπάνω από τους άλλους συναδέλφους. Ωστόσο όταν είχαμε μια πληροφορία, απευθυνόμασταν στην Άννα Παναγιωταρέα. Όταν η πληροφορία μας ήταν αληθινή, εκείνη απλά δεν την διέψευδε. Ποτέ όμως δεν την επιβεβαίωνε. Όταν η πληροφορία μας δεν ευσταθούσε τότε την διέψευδε κατηγορηματικά».
Θ.Σ.: «Εδώ τα πράγματα είναι σαν την φωτιά, πολύ κοντά καίγεσαι, πολύ μακριά κρυώνεις. Η ισορροπία είναι το ζητούμενο».
- Τελικά ποιος είναι θαμμένος στον λόφο Καστά;
Γ.Ρ.: «Είναι η ερώτηση που μας κάνουν οι περισσότεροι, αλλά η απάντηση είναι πολύ δύσκολη και παρακινδυνευμένη από την πλευρά ενός δημοσιογράφου. Όσοι μας ρωτούν πιστεύουν ότι ξέρουμε κάτι περισσότερο και δεν τους το λέμε. Όχι λοιπόν δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Έχουμε την ίδια περιέργεια και αγωνία με σας. Πάντως πιστεύω ότι η συνέχιση της ανασκαφής από τον Απρίλιο θα είναι πιο συναρπαστική».
Θ.Σ.: «Το παράδοξο σε αυτή την ανασκαφή είναι ότι όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, γι’ αυτό και βλέπετε να κυκλοφορούν τόσα πολλά σενάρια, που εκπορεύονται ακόμη και από τους ειδικούς. Η παρουσία και η συνύπαρξη τόσο διαφορετικών και σημαντικών στοιχείων, δημιουργεί ένα «κβαντικό σύννεφο» όπου ο παρατηρητής καθορίζει και το αντικείμενο της παρατήρησης. Δεν ξέρω αν έχει συμβεί και σε άλλη ανασκαφή, σε αυτό το μέγεθος, δηλαδή σε όλη την Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο να υπάρχουν εκατομμύρια μάτια που μελετάνε τα ευρήματα και προσπαθούν να βγάλουν συμπέρασμα. Ο τρόπος της παρατήρησης και η αξιολόγηση των δεδομένων με βάση την υποκειμενική θέση του καθενός απέναντι στα γεγονότα της ανασκαφής, τον οδηγεί και στο ανάλογο συμπέρασμα. Μέχρι να δώσει – αν ποτέ δώσει – η ανασκαφική σκαπάνη τις οριστικές απαντήσεις όλες οι απόψεις, σε μικρό ή σε μεγάλο βαθμό είναι σωστές»!!!
της Β. Κ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ...
Ετικέτες: δημοσιογράφος Αμφίπολη ενημέρωση
Οφείλω να πω ότι ευτυχώς που σ αυτή την όμορφη ιστορία έχω την πολύτιμη βοήθεια του Φίλιου Στάνγκου Διευθυντή του σταθμού που τυχαίνει να αγαπάει πολύ και ίδιος την αρχαιολογία. Δεν είναι εύκολο για ένα δημοσιογράφο της τηλεόρασης να τα κάνει όλα μόνος του. Ιστορικά στοιχεία ,φωτογραφίες μοντάζ, συντονισμός. Υπάρχει ένα επιτελείο ανθρώπων που εργάζεται για την ακρίβεια της μετάδοσης ενός ρεπορτάζ ή την παρουσίαση μιας εκπομπής. Θα έλεγα είμαι τυχερός. Η ΤV100 ως περιφερειακό κανάλι με χαμηλό κόστος λειτουργίας μου έδωσε την ευκαιρία να αναδείξουμε την ανασκαφή της Αμφίπολης κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από το Διεθνές πρακτορείο ROYTERS με συγκεκριμένες αναφορές στα ρεπορτάζ της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης».


